W sercu Parku Śląskiego w Chorzowie kursuje kolejka, która nie ma sobie równych w Polsce. Elka to jedyna nizinna kolej linowa działająca w systemie mieszanym – można wybrać między otwartą kanapą z widokiem na park albo zamkniętą gondolą. Przejazd na wysokości kilkunastu metrów nad ziemią to sposób na zobaczenie jednego z największych parków miejskich w Europie z perspektywy, której nie zapewni żaden spacer.
Historia tej atrakcji sięga 1967 roku, kiedy to otwarto pierwszą wersję kolejki. Wtedy była absolutną nowością – jedyna w Europie nizinna kolej linowa, która kursowała w trójkącie łączącym Stadion Śląski, Wesołe Miasteczko i Planetarium. Nazwa Elka pochodzi od skrótu „Elektryczne Koleje Linowe”. Przez ponad 40 lat przewiozła około 18 milionów pasażerów, stając się ikoną tego miejsca.
- unikalny system mieszany gondolowo-krzesełkowy
- niesamowite widoki na Stadion Śląski
- spokojny przejazd idealny do podziwiania
- bliskość innych atrakcji w parku
- historia sięgająca lat 60-tych XX wieku
Zamknięcie i spektakularny powrót Elki
W 2007 roku kolejka stanęła. Stan techniczny nie pozwalał na dalsze bezpieczne funkcjonowanie, a rok później podjęto decyzję o całkowitej likwidacji. Dla wielu mieszkańców Śląska była to smutna wiadomość – Elka kojarzyła się z rodzinnymi wycieczkami, pierwszymi randkami, beztroskimi dniami dzieciństwa.
Szczęśliwie w 2011 roku zapadła decyzja o odbudowie. Projekt otrzymał dofinansowanie z funduszy unijnych, a prace ruszyły w lutym 2013. Już we wrześniu tego samego roku kolejka ponownie zawitała nad Parkiem Śląskim – tym razem na odcinku łączącym Śląskie Wesołe Miasteczko ze Stadionem Śląskim. Trasa ma 2200 metrów długości.
Elka była pierwszą nizinną koleją linową w Europie. Dziś pozostaje jedyną w Polsce kolejką działającą w systemie mieszanym gondolowo-krzesełkowym.
Jak wygląda przejazd kolejką linową
Stojąc na stacji, można wybrać sposób podróży. Do dyspozycji jest 15 ośmioosobowych gondoli i 30 czteroosobowych kanap. Gondole są zamknięte, chronią przed wiatrem i deszczem – idealne dla rodzin z małymi dziećmi (dzieci poniżej 125 cm wzrostu mogą jechać tylko gondolą). Kanapy to otwarte krzesełka dające poczucie swobody i nieograniczony widok dookoła.
Przejazd w jedną stronę zajmuje około 15-20 minut. Kolejka porusza się spokojnie – maksymalna prędkość to 5 metrów na sekundę, ale często jedzie wolniej, dostosowując tempo do warunków i liczby pasażerów. To wystarczająco długo, żeby spokojnie podziwiać panoramę i zrobić zdjęcia, ale nie na tyle, by się znudzić.
Z wysokości kilkunastu metrów widać sporą część Parku Śląskiego. Po lewej stronie, tuż po starcie, rozpościera się Legendia – lunapark z kolorowymi kolejkami górskimi. Dalej widać Śląski Ogród Zoologiczny, Ogród Japoński i Rosarium. Promenada Generała Jerzego Ziętka, Hala Wystaw zwana „Kapeluszem”, a w oddali panorama bloków Chorzowa i Katowic.
Najbardziej imponujący jest jednak widok na Stadion Śląski. Ta nowoczesna arena wygląda zjawiskowo z lotu ptaka – zwłaszcza gdy słońce odbija się w jej charakterystycznej konstrukcji.
System mieszany – unikalna cecha Elki
Warto wiedzieć, że Elka to jedyna kolejka w Polsce łącząca dwa typy transportu. Gondole i kanapy kursują na tej samej linie, ale można wybrać preferowany sposób podróży. To rozwiązanie sprawdza się doskonale – rodziny z dziećmi czują się bezpieczniej w gondolach, podczas gdy osoby szukające wrażeń wybierają otwarte kanapy.
Każda gondola ma swoją nazwę i naklejki nawiązujące do ważnych miejsc, postaci i wydarzeń związanych ze Śląskiem. Można trafić na „Karolinkę” (Zespół Pieśni i Tańca Śląsk), „Moniuszko” (Opera Śląska w Bytomiu), „Zaczytaną” (Biblioteka Śląska) czy „#Wujek81” (Śląskie Centrum Wolności i Solidarności). To subtelny sposób na przypomnienie bogatej historii regionu.
Gondole mają nazwy nawiązujące do śląskich instytucji, miejsc i wydarzeń – od Opery Śląskiej po Zamek w Pszczynie.
Druga trasa do Planetarium
Obecnie działa też drugi odcinek Elki – od Legendii do Planetarium Śląskiego (Śląskiego Parku Nauki). Ta trasa ma 1840 metrów i również oferuje ciekawe widoki na park. Przejazd zajmuje około 20 minut w jedną stronę.
Trwają prace nad trzecim odcinkiem, który ma połączyć Stadion Śląski z Planetarium. Zgodnie z planem powinien być gotowy wiosną 2026 roku. Po ukończeniu wszystkich odcinków Elka będzie miała około 5,5 km długości, a przejazd całej trasy zajmie niecałą godzinę – dokładnie jak w czasach PRL-u.
Dla kogo jest Elka?
Kolejka sprawdza się praktycznie dla każdego. Rodziny z dziećmi docenią bezpieczne gondole i możliwość zobaczenia parku bez męczącego marszu. Park Śląski to 530 hektarów terenu – nie każdy ma siły, żeby przejść go pieszo.
Miłośnicy fotografii znajdą tu doskonałe punkty widokowe. Sentymentalni śląscy mieszkańcy wracają do wspomnień z lat młodości. Turyści z innych regionów mogą podziwiać krajobraz, którego nie zobaczą nigdzie indziej – zielony park otoczony blokami i przemysłową panoramą Górnego Śląska.
Dzięki gondolom z kolejki mogą korzystać również osoby z niepełnosprawnościami. Wózki inwalidzkie nie stanowią problemu przy wsiadaniu do przestronnej gondoli.
Można też zabrać psa – pod warunkiem, że ma kaganiec, smycz i aktualną książeczkę szczepień. Inne zwierzęta muszą być przewożone w odpowiednio zabezpieczonym transporterze.
Praktyczne informacje – ceny, godziny, dojazd
Ceny biletów:
- Bilet normalny (powyżej 16 lat): 13 zł w jedną stronę, 20 zł w obie strony
- Bilet ulgowy (3-16 lat): 10 zł w jedną stronę, 15 zł w obie strony
- Dzieci do 3 lat: bezpłatnie
- Dostępne są też bilety rodzinne i grupowe – można je kupić tylko w kasie
Bilety można nabyć online na stronie Parku Śląskiego, w biletomatach przy stacjach (płatność gotówką lub kartą) oraz w kasach. Bilety online są ważne przez 30 dni od zakupu, ale wykorzystać trzeba je w dniu zeskanowania. Zakup biletów kończy się na 20 minut przed zamknięciem kolejki, a ostatnie kursy odbywają się 15 minut przed końcem pracy.
Godziny kursowania: Elka działa całorocznie, ale harmonogram zależy od pory roku i warunków pogodowych. Zimą, np. w listopadzie, kolejka kursuje tylko w weekendy (piątek-niedziela) w godzinach 10:00-17:00. Latem godziny są znacznie dłuższe. Najlepiej sprawdzić aktualny rozkład na stronie elka.parkslaski.pl przed wizytą.
Jak dojechać: Kolejka znajduje się w Parku Śląskim na granicy Chorzowa i Katowic. Samochodem: z autostrady A4 należy zjechać w kierunku Poznania/Gliwic/Załęża i jechać prosto około 10 minut. Parking znajduje się przy ulicy Złotej, niedaleko Stadionu Śląskiego i ZOO. Parking jest płatny, choć nie zawsze pobierane są opłaty.
Komunikacją miejską: najbliższy przystanek tramwajowy to „Park Śląski Wesołe Miasteczko”. Przystanek autobusowy „Dąb Kościół” również znajduje się w pobliżu. Z głównych dworców kolejowych w Chorzowie (Batory, Miasto) i Katowicach dzieli Elkę około 3-4 kilometry.
Ile czasu zarezerwować: Sam przejazd w obie strony zajmuje około 30-40 minut. Warto jednak połączyć wizytę z innymi atrakcjami Parku Śląskiego – ZOO, Legendią, Ogrodem Japońskim czy Planetarium. Wtedy spokojnie można spędzić tu cały dzień.
Na trasie i w stacjach zamontowano 40 kamer o wysokiej rozdzielczości. Przy słupach kolejki dostępny jest internet Wi-Fi.
Elka to nie tylko środek transportu, ale sposób na zobaczenie Parku Śląskiego z zupełnie innej perspektywy. Spokojny, komfortowy przejazd nad koronami drzew, z widokiem na zieleń i architekturę – to doświadczenie, którego nie zapewni żadna nizinna kolejka w Polsce, bo takiej drugiej po prostu nie ma.