Na terenie zabytkowej Radiostacji w Gliwicach, przy ulicy Tarnogórskiej, od 2017 roku działa miejsce, gdzie dźwięk przestaje być tylko wrażeniem słuchowym. Park Sensoryczny to przestrzeń na 2,5 tysiąca metrów kwadratowych wypełniona gigantycznymi instrumentami akustycznymi, które pozwalają nie tylko usłyszeć, ale przede wszystkim poczuć na własnej skórze działanie fal dźwiękowych. Wstęp jest bezpłatny, a wszystkie urządzenia dostępne przez cały rok.
To nie jest typowy park miejski ze ścieżkami i ławkami. To plac zabaw dla ciekawskich, niezależnie od wieku.
- gigantyczne instrumenty akustyczne
- armata powietrzna jako atrakcja
- akustyczny telefon bez elektroniki
- symulator kamery z panoramicznym widokiem
- technologia rozszerzonej rzeczywistości w parku
Dźwięk jako zjawisko fizyczne – co można tu zobaczyć
Dziesięć interaktywnych instalacji tworzy przestrzeń do eksperymentowania z akustyką. Największe wrażenie robi armata powietrzna – urządzenie, które wystrzeliwuje potężny impuls powietrza, dając namacalny dowód na to, że dźwięk to fala przemieszczająca się w przestrzeni. Stojąc kilka metrów dalej można poczuć podmuch na twarzy.
Organy rurowe składają się z rur o różnej długości, z których każda wydaje inny dźwięk. Szumiące rury zakopane na głębokości 30 metrów pozwalają na rozmowę między osobami znajdującymi się w przeciwległych końcach parku – akustyczny telefon bez elektroniki, działający wyłącznie na zasadzie przewodzenia dźwięku przez rurę. Ksylofon w wersji XXL sprawia, że można wygrywać proste melodie przy użyciu pałek wielkości kijów baseballowych.
Anteny paraboliczne ustawione naprzeciwko siebie pokazują, jak można skupić i skierować dźwięk w konkretne miejsce. Dwie osoby stojące przy antenach oddalonych od siebie o kilkanaście metrów mogą rozmawiać szeptem, podczas gdy osoby stojące pomiędzy nimi nic nie usłyszą. Gongi różnej wielkości pozwalają eksperymentować z rezonansem i pogłosem.
Park powstał jako nawiązanie do historycznej funkcji Radiostacji, która emitowała sygnał dźwiękowy. Inwestycja kosztowała niemal milion złotych i była finansowana z budżetu miasta Gliwice.
Symulator kamery i rozszerzona rzeczywistość
Oprócz urządzeń akustycznych park oferuje coś dla miłośników panoram. Symulator operatora kamery to monitor z joystickiem, który pozwala sterować kamerą zamontowaną na maszcie Radiostacji, około 60 metrów nad ziemią. Można obracać kamerę w dowolnym kierunku i korzystać z 30-krotnego zoomu, oglądając Gliwice z lotu ptaka bez konieczności wspinania się na wieżę.
W kilku miejscach parku zamontowano specjalne oznaczenia wykorzystujące technologię rozszerzonej rzeczywistości. Po zeskanowaniu kodu smartfonem na ekranie pojawiają się dodatkowe treści – animacje i informacje, które „ożywiają” przestrzeń. To rozwiązanie szczególnie trafia do młodszych zwiedzających, którzy naturalnie sięgają po telefon.
Dla kogo jest Park Sensoryczny
Miejsce świetnie sprawdza się dla rodzin z dziećmi w wieku szkolnym. Młodsze dzieci będą zachwycone możliwością uderzania w gongi i wygrywania melodii na ksylofonie, starsze zainteresują się fizycznymi zasadami działania urządzeń. Nauczyciele fizyki z okolicy czasem przywożą tu całe klasy na lekcje w terenie – trudno o lepsze laboratorium do nauki o falach dźwiękowych.
Turyści zwiedzający Radiostację naturalnie przedłużają wizytę o spacer po parku. Osoby odwiedzające Gliwice służbowo często szukają miejsca na krótki odpoczynek między spotkaniami – tutaj można go połączyć z lekką rozrywką. Wszystkie urządzenia są dostępne dla osób niepełnosprawnych, a szerokie alejki i drewniane pomosty umożliwiają swobodne poruszanie się wózkiem.
Zainteresowanie parkiem jest na tyle duże, że elementy eksploatacyjne urządzeń niszczą się znacznie szybciej niż przewidywano. Od 2019 roku za naprawy i bieżące prace serwisowe odpowiada Śląska Sieć Metropolitalna.
Kontekst historyczny – Radiostacja Gliwice
Park nie powstał w przypadkowym miejscu. Radiostacja Gliwice to kompleks z połowy lat 30. XX wieku, którego centralnym punktem jest 111-metrowa drewniana wieża nadawcza – jedna z najwyższych tego typu konstrukcji na świecie. To właśnie tutaj 31 sierpnia 1939 roku doszło do prowokacji gliwickiej, gdy niemieccy dywersanci przebrali się w polskie mundury, wtargnęli do budynku i odczytali po polsku komunikat o zajęciu stacji przez Polaków.
Ta inscenizacja posłużyła nazistowskiej propagandzie jako pretekst do obwiniania Polski o rozpoczęcie II wojny światowej. Następnego dnia Wehrmacht przekroczył granicę. Dziś Radiostacja jest zabytkiem techniki radiowej wpisanym na Szlak Zabytków Techniki Województwa Śląskiego, a park sensoryczny świetnie uzupełnia jej edukacyjną funkcję.
Praktyczne informacje – godziny otwarcia i dojazd
Park jest otwarty cały rok i dostępny bezpłatnie. Godziny otwarcia zależą od sezonu: latem od 6:00 do 22:00, zimą od 6:00 do 20:00. Wszystkie urządzenia działają na zasadzie mechanicznej lub są aktywowane przez zwiedzających, więc nie ma potrzeby kupowania biletów ani rezerwacji.
Wstęp na teren parku jest całkowicie bezpłatny. Warto mieć to na uwadze planując budżet wycieczki – w przeciwieństwie do wielu atrakcji turystycznych, tutaj nie poniesie się żadnych kosztów.
Park znajduje się przy ulicy Tarnogórskiej, na terenie Radiostacji Gliwice. Dojazd samochodem jest prosty – w okolicy jest parking. Komunikacją miejską można dojechać autobusami linii 15, 25 i 50, wysiadając na przystanku Radiostacja. Z centrum Gliwic to około 10-15 minut jazdy.
Ile czasu zarezerwować na wizytę
Samo przetestowanie wszystkich urządzeń zajmuje około 30-45 minut, jeśli chce się spokojnie przy każdym poeksperymentować. Rodziny z dziećmi zostają zwykle dłużej – godzinę, czasem półtorej, bo dzieci chcą wracać do ulubionych instrumentów. Jeśli połączy się wizytę z zwiedzaniem Radiostacji (co ma sens, skoro jest się już na miejscu), warto zarezerwować sobie dwie do trzech godzin.
Najlepiej wybrać się w dni powszednie przed południem lub po 16:00 – wtedy jest najmniej ludzi i można swobodnie korzystać z każdego urządzenia. W weekendy, szczególnie w pogodne dni, bywa tłoczno, zwłaszcza przy najpopularniejszych instalacjach jak armata powietrzna czy symulator kamery.
Teren jest zadbany – Miejski Zarząd Usług Komunalnych odpowiada za pielęgnację zieleni i prace porządkowe. Są ławki i stoły, więc można zabrać ze sobą przekąski i zrobić sobie przerwę na piknik między eksperymentami z dźwiękiem. W pobliżu nie ma restauracji czy kawiarni, więc jeśli planuje się dłuższą wizytę, warto pomyśleć o jedzeniu wcześniej.